Maritime_Industrie

Wanneer moet een bimetalen thermometer gekalibreerd worden?

Blog

De  meest voorkomende thermometer is de bimetalen thermometer. Het simpele ontwerp maakt ze gemakkelijk om te produceren en ondanks de lage prijs zijn ze bijzonder accuraat. Maar hoe weet je nou of je thermometer precies is en of die opnieuw afgesteld moet worden? Of is dat helemaal niet nodig? In deze blog kijken we naar de redenen waarom en wanneer je je bimetalen thermometer zou moeten kalibreren.

Hoe werkt de bimetalen thermometer?

De werking van een bimetalen thermometer heeft te maken met het uitzetten en krimpen van metaal bij verschillende temperaturen. De temperatuurverschillen worden namelijk vertaald naar een mechanische beweging door het gebruik van een bimetalen strip die in de insteek van de thermometer zit. De strip is gemaakt van twee soorten metaal die aan elkaar vast zitten. Dit kan bijvoorbeeld koper, messing of staal zijn. Omdat de twee metalen anders reageren op een temperatuurverschil ontstaat er spanning op de strip die de wijzer laat bewegen. Het verschil in expansie wordt ook wel het verschil in de thermische expansie coëfficiënt genoemd. De wijzer zweeft boven de wijzerplaat, waarop temperatuurindicaties zijn aangegeven. Als de wijzer dus beweegt door een verschil in temperatuur, zien wij het terug als een wijzer die langs de wijzerplaat beweegt.

Waarom is kalibratie belangrijk?

De meest simpele uitleg van kalibratie is dat je ervoor zorgt dat je bimetalen thermometer precies is. Dit doe je door te testen of de thermometer aangeeft wat die zou moeten aangeven. Dit doe je bijvoorbeeld door te vergelijken wat hij aangeeft met iets waarvan je weet welke temperatuur het precies is. In het geval van een bimetalen thermometer kun je hem vervolgens bijstellen met de moer die achter of onder de behuizing zit. Hij kan ook aan de voorkant zitten in het midden van de wijzerplaat. Kalibratie is vooral belangrijk op het moment dat je er zeker van wilt zijn dat de thermometer de temperatuur heel precies aangeeft. Is dat minder belangrijk, dan hoef je eigenlijk niet te kalibreren. Voor meer info over veel gestelde vragen rondom temperatuurkalibratie kun je eens kijken naar onze recente blog!

Wanneer moet je je bimetalen thermometer kalibreren?

Bimetalen thermometers kunnen minder precies worden door een aantal zaken. Als je vermoedt dat één van de volgende zaken aan de hand is, dan kun je een simpele kalibratie uitvoeren om te kijken wat er aan de hand is:

  • De thermometer komt nieuw uit de doos. Dit is vooral belangrijk als je de leverancier of de fabrikant niet kent. Het kan een goed idee zijn om een testje te doen en te kijken of de thermometer aangeeft wat die zou moeten aangeven. Dit kan al door hem simpelweg een tijdje in een kamer te leggen in de buurt van een thermostaat. Komt de meting in de buurt, dan zal kalibratie niet nodig zijn. Als de thermometer geleverd wordt met een kalibratierapport of een markering dat de precisie getest is, dan zul je niet hoeven testen. In dat geval heeft de leverancier of fabrikant het product zelf al getest en gekalibreerd. Een geldig kalibratierapport heeft een datum, de uitvoerder van de kalibratie en hoe precies de thermometer is op het rapport staan.
  • Iemand heeft de thermometer laten vallen. Alhoewel het geen probleem is voor de werking van de thermometer, kan het zijn dat de wijzer een stukje verschoven is door de val. Een klein beetje kan bij een thermometer al betekenen dat hij niet meer precies is, dus test vooral even of hij nog de juiste temperatuur aangeeft.
  • Je gebruikt de thermometer voor een ander temperatuurbereik. Dit is vooral het geval wanneer de thermometer al lang in gebruik is in een specifiek temperatuurbereik. Als het verschil tussen het nieuwe en oude bereik groot is (twee keer zo groot of de helft zo klein) dan is het een goed idee om de precisie te testen.
  • De thermometer heeft lang opgeslagen gelegen. Vergelijkbaar met de vorige reden, maar een stuk intuïtiever! De thermometer heeft lang op de plank gelegen, dus het kan zijn dat deze minder gevoelig is voor het nieuwe temperatuurbereik waar je hem aan gaat blootstellen.
  • Wanneer je de thermometer verdenkt van een verkeerde temperatuur. Overduidelijk natuurlijk, maar als de thermometer iets geks aangeeft, check hem dan! Stel de thermometer ligt in een kamer waar de thermostaat op 21°C staat en hij geeft 24°C aan, dan is die afwijking te groot. Dit zou een duidelijk teken zijn dat het tijd is om te kalibreren.

Oké, dan nu hoe je de kalibratie uitvoert!

De redenen zijn eigenlijk simpel en het is dan ook net zo simpel te verhelpen. Omdat bimetalen thermometers de moer hebben waarmee je de wijzer precies goed kan zetten, wordt kalibratie heel eenvoudig. Om te kalibreren vul je een hoog glas, een vaas of emmer (dit hangt af van het formaat thermometer) helemaal met ijs. Dan voeg je koud water toe totdat het glas of de emmer helemaal vol zit. Laat dit een paar minuten staan zodat het ijs enigszins gesmolten is. Steek nu de thermometer in het ijswater en zorg ervoor dat de insteek zoveel mogelijk onder water zit. Als er te weinig in het water zit, kan het zijn dat de temperatuur van de lucht eromheen je meting vertroebelt. Als de wijzer stilstaat, check je of de thermometer 0°C aangeeft. Wijkt die af, dan stel je hem bij zodat hij precies 0°C aangeeft. Doe dit terwijl de thermometer nog in het water zit.

Dit was het! De thermometer is nu zo precies als mogelijk zonder dat je gespecialiseerde instrumenten gebruikt. Moet de thermometer heel precies zijn of zijn er zelfs eisen waar de thermometer aan moet voldoen, dan kun je overwegen om professioneel te kalibreren. Meer over temperatuurkalibratie vind je in onze blog over de 4 stappen om temperatuurinstrumentatie te kalibreren.

Ben je na het kalibreren van je thermometer ontevreden over de reactietijd van je thermometer? Kijk dan eens naar de blog van WIKA over het verschil tussen bimetalen thermometer en gas gevulde thermometers. Misschien is het namelijk verstandig om over te stappen naar een gas gevulde thermometer!

Contactgegevens

Driemanssteeweg 190
3084 CB Rotterdam
The Netherlands
GMS Instruments Office